مقدمه و هدف: نقص آنزیم G6PD شایعترین بیماری متابولیک گویچه های سرخ بدن می باشد. مناطق حاره و تحت حاره نیمکره شرقی زمین بالاترین میزان ابتلا را دارا می باشند. در ایران طبق آمار سازمان بهداشت جهانی شیوع بیماری، 14.9-10% می باشد. با توجه به شیوع بالای کمبود G6PD در ایران و عدم بررسی کیسه های خون از نظر میزان آنزیم، این مطالعه به منظور تعیین تاثیر استفاده از خون فاقد یا حاوی میزان پایین آنزیم G6PD در افراد دریافت کننده خون طراحی گردید.روش کار: این مطالعه از نوع کوهورت آینده نگر (prospective cohort) می باشد و در بخشهای اطفال و نوزادان بیمارستان امام سجاد یاسوج انجام گرفت. از 261 عدد کیسه خونی که در حال استفاده برای تزریق و یا تعویض خون بودند، جهت اندازه گیری میزان آنزیم G6PD نمونه گرفته شد. نمونه ها به روش فلورسنت لکه ای بررسی شدند. همچنین کلیه بیماران دریافت کننده خون از نظر میزان هموگلوبین و هماتوکریت، بیلی روبین سرم و هموگلوبینوری، قبل و بعد از تزریق خون، مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های فوق در گروه دریافت کننده خون با میزان آنزیم کم یا فاقد آنزیم (گروه مواجهه) با گروه دریافت کننده خون با میزان آنزیم کافی (گروه کنترل) مقایسه شدند. وجود فاکتورهای دخیل در همولیز (از جمله عفونت، نوزادی و تب) بواسطه کمبود آنزیم G6PD و دریافت داروهای اکسیدان ثبت گردید.نتایج: از 261 کیسه خون بررسی شده 37 مورد (14.17%) کمبود آنزیم G6PD داشتند. 228 نفر (81%) از بیماران، حداقل دارای یک ریسک فاکتور ایجاد همولیز بودند. نتایج بررسی ها در گروه مواجهه و گروه کنترل بترتیب شامل افزایش ناکافی هموگلوبین 55.9 درصد و 14.7 درصد، هموگلوبینوری 35.3 و 5.8 درصد، افزایش بیلی روبین 8.8 درصد بود، در گروه کنترل افزایش بیلی روبین مشاهده نشد. شیوع عوارض در گروه مواجهه نسبت به گروه کنترل به طور معنی داری بالاتر بود (p<0.05).نتیجه نهایی: با توجه به شیوع بالای کمبود آنزیم G6PD و عوارض تزریق خون دارای کمبود آنزیم G6PD در بیماران با خطر بالای همولیز توصیه می شود که در برگ درخواست خون قسمتی تحت عنوان لزوم چک آنزیم G6PD وجود داشته باشد تا پزشک درخواست کننده با توجه به عوامل خطر انجام این آزمایش را درخواست کند.

بررسی اثربخشی گیاه نسترن کوهی (Rosa Canina L) در برخی از بیماری ها (یک مطالعه مروری) سعید چنگیزی آشتیانی، مجید رمضانی، حسین پورچراغی، سید محمد افضلی، پرند پیروزی، سینا آتشی، علی زارعی* صفحات 6-17 زمینه و هدف از جمله گیاهان با خواص درمانی متعدد، سابقه مصرف طولانی و متداول در طب ایرانی، نسترن کوهی یا گل سرخ وحشی با نام علمی Rosa canina از خانواده Rosace است. در این تحقیق به بررسی اثربخشی گیاه نسترن کوهی در بافت ها و اندام های مختلف بدن با تاکید بر مکانیسم درمانی آن، پرداخته شده است. مواد و روش ها مقاله حاضر یک مقاله مروری است. 176 مقاله در محدوده سال های2010 تا 2018 میلادی از بانک ها و موتورهای جست وجوگر اطلاعاتی چون سید، مگ ایران، آوید، گوگل اسکالر، اسکوپوس، ساینس دایرکت و پابمد، با استفاده از کلمات کلیدی مرتبط استخراج و پس از مطالعه و فیش برداری مورد استفاده قرار گرفتند. ملاحظات اخلاقی در کلیه مراحل پژوهش، کدهای اخلاق تحقیق و نشر رعایت شد. یافته ها در این مطالعات، به اهمیت نسترن کوهی به عنوان یک گیاه دارویی محافظت کننده کبدی، کاهنده قند و چربی خون، با خواص آنتی اکسیدانتی و ضد التهابی اشاره شده است. درواقع بیشترین میزان فعالیت فلاونوئیدی در خانواده رزاسه مربوط به نسترن کوهی است. مصرف عصاره گیاه در درمان بیماری های شایعی نظیر دیابت، کبد چرب، سنگ های ادراری و آلزایمر توصیه شده است. نتیجه گیری وجود تنوع کمی و کیفی بالایی از مواد موثر، سهولت دسترسی، نبود عوارض سوء ناشی از مصرف و بومی بودن این گیاه، ضرورت بهره مندی از آن جهت کنترل و درمان بیماری های شایع انسانی را دو چندان می کند.

سابقه و هدف: تزریق خون اشتباه، از جمله معضلاتی است که گهگاه در حین بیهوشی اتفاق افتاده و عوارض جدی به همراه دارد.مورد: مرد 62 ساله مبتلا به لوسمی به دلیل اسپلنکتومی لاپاراسکوپیک و خونریزی شدید حین عمل نیاز به خون پیدا کرد. پس از تزریق400 mL ، متوجه نامتجانس بودن خون تزریقی شدیم. تزریق خون قطع شد و پس از انجام اقدامات لازم، بیمار به بخش مراقبت های ویژه منتقل گردید. پس از سه روز، با طبیعی شدن سطح سرمی آنزیم های کبدی، بیمار به بخش و نهایتا به منزل منتقل گشت.نتیجه گیری: در این بیمار علی رغم تزریق خون اشتباه، اتفاق جدی رخ نداد، این مورد از نوادر است و ایجاد سیستم مراقبتی چند گانه جهت بررسی مجدد مراحل تزریق خون، امنیت کار را بالا می برد.

سابقه و هدف: با توجه به مصرف انبوه خون در مراکز بیمارستانی، یکی از موارد مهم در تزریق خون، به کارگیری اصول صحیح تزریق برای ارتقای سلامتی خون می باشد. از جمله این موارد می توان به استفاده از سرسوزن هایی با قطر مناسب، گرم کردن خون و تزریق خون با فشار نام برد. مواد و روش ها: مطالعه انجام شده از نوع توصیفی بود. و 2713 بیمار بستری در 11 بیمارستان که تحت تزریق خون و فرآورده های خونی قرار گرفته بودند به روش سرشماری انتخاب شدند. در این بررسی اصول تزریق خون از نظر گرم کردن خون، تزریق خون با فشار و شماره سر سوزن تزریقی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج به کمک آزمون های آماری کای دو(‍Chi-square) و t(t-test) و نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: از 2713 بیماری که تحت تزریق خون و فرآورده های آن قرار گرفتند، 2386 (88%) بیمار، خون گرم نشده و 230 (5/8%) بیمار خون گرم شده دریافت کردند و در 97 (5/3%) مورد پاسخی داده نشد. در 65 (3/2%) مورد برای افزایش سرعت تزریق، خون با فشار تزریق شد. در 1804(4/66%) بیمار تزریق خون با سر سوزن گاژ 18، در 464 (1/17%) مورد با سر سوزن گاژ 20، در 119(3/4%) بیمار با سر سوزن گاژ 22، در 122 (4/4%) بیمار گاژ 16 و در درصد کمی از بیماران (8/7%) از سر سوزن هایی با شماره های مختلف دیگر استفاده گردید. نتیجه گیری: با توجه به یافته های به دست آمده می توان نتیجه گرفت که اصول صحیح تزریق خون در مورد شماره سرسوزن های تزریقی منطقی بوده و در مورد روش گرم کردن و اندیکاسیون تزریق خون با فشار، غیر اصولی می باشد. برای ارتقای سلامتی خون، نیاز به آموزش پرسنل دست اندرکار تزریق خون می باشد.

مقدمه: مفصل گیجگاهی– فکی از مفاصل مهم و پیچیده بدن است که در تکلم و تغذیه نقش بسزایی دارد. حدود 60-50  درصد از جمعیت دنیا، دارای یک اختلال فانکشنال در سیستم جونده هستند که 10-5  درصد آن ها را دررفتگی حاد و مزمن کندیل تشکیل می دهد. درمان اصلی این عارضه، جراحی است که احتمال عوارضی از قبیل انکیلوز مفصل و یا قطع عصب حرکتی صورت وجود دارد و درمان های محافظه کارانه معمول تنها برای رفع موقتی علایم کاربرد دارند. پیش از این، اثر تزریق خون اتولوگ بر دررفتگی حاد مفصل گیجگاهی- فکی به عنوان یک درمان محافظه کارانه از لحاظ بالینی بررسی شده است. هدف از انجام این تحقیق، بررسی بافت شناسی این روش محافظه کارانه برروی موش های آزمایشگاهی بود.مواد و روش ها: این مطالعه، تجربی و از نوع Case-control و نمونه ها شامل 10 عدد موش آزمایشگاهی بود. در هر موش، تزریق خون اتولوگ در مفصل سمت راست انجام گردید و مفصل سمت چپ به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شد. موش ها به 5 گروه 2تایی تقسیم و در فواصل زمانی 1، 3، 7، 14 و 28 روز قربانی شدند و مفصل هر دو طرف برای تهیه نمونه هیستوپاتولوژی آماده شد. درصد فیبروز نمونه ها محاسبه گردید و یافته ها با نرم افزار آماری SPSS و آزمون Wilcoxon آنالیز شد.یافته ها: درگروه مورد، به طور متوسط 45.95 درصد و در گروه شاهد 34.44 درصد فیبروز مشاهده شد که اختلاف دو گروه از نظر آماری معنی دار بود.نتیجه گیری: تزریق خون در ناحیه مفصل می تواند فیبروز ایجاد کند. بنابراین به نظر می رسد که این روش می تواند به عنوان یک روش درمانی محافظه کارانه ساده و کم هزینه، در درمان بیماران با دررفتگی مزمن مفصل گیجگاهی– فکی موثر باشد.

در این مقاله، خانم 53 ساله ای معرفی میگردد که جهت عمل جراحی غیر اورژانس لامینکتومی تحت بیهوشی عمومی قرار گرفت. در اواخر جراحی، گروه بیهوشی متوجه کاهش شدید فشار خون بیمار شد که بلافاصله با جبران حجم داخل عروقی و تجویز داروی وازوپرسور بطور مقتضی درمان شد. پس از اتمام جراحی و برگرداندن بیمار به وضعیت طاقباز و خارج نمودن لوله تراشه، بیمار مجدداً و بطور ناگهانی دچارکاهش شدید فشار خون ، تاکی کاردی، کاهش سطح هوشیاری و بتدریج اتساع شکم گردید. مشکل بیمار بلافاصله با سرویس جراحی عمومی درمیان گذاشته شد و پس از برقراری راه هوایی مطمئن و حین اصلاح حجم داخل عروقی، بیمار تحت لاپاراتومی اورژانس قرار گرفت. حین لاپاراتومی مقادیر زیادی خون ازحفره شکم بیمار خارج گردید و منشاء از دست دادن خون، توسط جراح پارگی آئورت شکمی گزارش شد. در این حال جهت بیمار مانیتورینگ تهاجمی فشارخون و اندازه گیری فشار ورید مرکزی برقرار گردید. بیمار پس از لاپاراتومی اورژانس جمعا طی 3 روز متوالی سه نوبت دیگر نیز بعلت کنترل نشدن خونریزی تحت عمل جراحی لاپاراتومی قرار گرفت. وی بمدت 83 روز در ICU بسر برد و مجموعاً 109 واحد خون و فرآورده های خونی دریافت نمود.

هدف: تزریق خون نامتجانس از نظر سیستم ABO دارای عوارض متعددی است که خطرناک ترین آن ها می تواند واکنش همولیتیک درون عروقی باشد. . گزارش مورد: بیمار مورد نظر آقای 49 ساله که بر اثر تصادف دچار آسیب به اندام تحتانی راست بود به بیمارستان مراجعه کرده بود. علایم حیاتی نرمال بودند. در تصویربرداری انجام شده، شکستگی گردن فمور مشاهده شد. کلیه ی آزمایش های پیش از عمل جراحی نرمال بودند و گروه خونی بیمار نیز B+ گزارش گردید. بیمار به اتاق عمل منتقل شد و در حین جراحی، به دلیل خونریزی بیمار تحت تزریق خون قرار گرفت. در انتهای تزریق خون، گروه خونی بیمار و نوع خون تزریقی مجددا بررسی شد و مشخص شد گروه خونی تزریق شده A+ و گروه خونی بیمار B+ می باشد. تا زمان قطع خون، بیمار حدود 400 سی سی خون نامتجانس دریافت کرده بود. تزریق خون بلافاصله قطع شد و بیمار تحت تجویز شدید مایعات وریدی و یک دوز فوروزماید قرار گرفت. بیمار وضعیت پایداری داشت و فاقد علایم خونریزی مشهود بود. بعد از 3 روز بستری در بخش مراقبت های ویژه، وی با حال عمومی پایدار و خوب، به بخش منتقل شد. نتیجه گیری: علیرغم تزریق خون نامتجانس مشکل جدی برای بیمار ایجاد نشد. جهت به حداقل رساندن این اشتباه، کنترل چند گانه مراحل تزریق در حضور پزشک متخصص بیهوشی پیشنهاد می شود.

سابقه و هدف انتقال خون یکی از اجزای حیاتی مراقبت های بهداشتی مدرن است اما واکنش های نامطلوب به دنبال تزریق این مایع حیات بخش ممکن است رخ داده و عامل بیش از یک درصد عوارض جبران ناپذیر گردد. استفاده از چک لیست های تزریق خون یکی از راه هایی است که برای جلوگیری از این موضوع در سال های اخیر به کار گرفته شده است. هدف از این مطالعه، بررسی اثر بخشی استفاده از چک لیست های تزریق خون در کاهش عوارض مرتبط با انتقال خون، خلاصه کردن تجربیات استفاده از چک لیست های تزریق خون و اثربخشی آن برای بهبود ایمنی بیماران بود. بود. مواد و روش ها این مطالعه به صورت مروری انجام شد. پایگاه های داده ای PubMed، Science Direct، MEDLINE، Scopus، SID (Scientific Information Database)، google scholar Proquest و منابع کتابخانه ای با استفاده از کلید واژه های چک لیست، تزریق خون، عوارض تزریق خون، پیامدهای بالینی، اثر بخشی و معادل انگلیسی آن ها بین سال های 2000 تا 2022 مورد جستجو قرار گرفتند. یافته ها در بررسی اولیه 25000 مقاله مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت 11 مقاله مرتبط برای تهیه این مقاله مورد استفاده قرار گرفت. تفاوت های زیادی در انواع و گویه های تشکیل دهنده چک لیست های تزریق خون مورد استفاده در نظام های سلامت کشورهای مختلف وجود دارد ولی آن چه حائز اهمیت است، وجه مشترک تمامی این چک لیست ها است که هدفی جز کاهش عوارض مرتبط با تزریق خون و افزایش ایمنی بیماران نمی باشد. نتیجه گیری چک لیست های تزریق خون نشانگر یک استراتژی نسبتاً ساده و امید بخش می باشند که توانستند اثرات مثبتی در جهت افزایش برای افزایش ایمنی بیماران به وسیله اطمینان از ارائه بهترین شیوه های مبتنی بر شواهد و مراقبت ایمن با کیفیت داشته باشند.